Truy xuất nguồn gốc đang trở thành yếu tố quan trọng trong bảo đảm an toàn thực phẩm, giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về hành trình sản phẩm từ nơi sản xuất đến bàn ăn.
Ngày Lương thực Thế giới 16/10 năm nay với chủ đề “Đổi mới hôm nay. Nuôi dưỡng tương lai” đặt ra vấn đề về vai trò của đổi mới sáng tạo trong hệ thống sản xuất và phân phối thực phẩm. Tại Việt Nam, khi an toàn thực phẩm và tính minh bạch ngày càng được quan tâm, việc xác định nguồn gốc sản phẩm đang trở thành một trong những yêu cầu đáng chú ý của chuỗi cung ứng.
Thịt gà là nguyên liệu quen thuộc trong bữa ăn của người Việt, từ phở gà, gỏi gà đến cháo gà và các món ăn gia đình. Tuy nhiên, trước khi đến tay người tiêu dùng, sản phẩm phải trải qua nhiều công đoạn, từ sản xuất, chế biến đến vận chuyển và phân phối. Việc kiểm soát các khâu này không chỉ liên quan đến chất lượng thực phẩm mà còn giúp xác định xuất xứ khi phát sinh vấn đề về an toàn.
Tại Việt Nam, Hệ thống Truy xuất nguồn gốc Nông sản Quốc gia chính thức vận hành từ ngày 1/7/2026, áp dụng đối với các nhóm thực phẩm thiết yếu, trong đó có thịt. Hệ thống hướng đến tăng cường minh bạch trong chuỗi cung ứng, tạo điều kiện để người tiêu dùng tiếp cận thông tin về nguồn gốc sản phẩm, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý trong giám sát chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm.
Theo định hướng của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), đổi mới trong hệ thống nông nghiệp – thực phẩm không chỉ nằm ở việc ứng dụng công nghệ mới. Những cải tiến về tri thức, phương thức sản xuất, bảo quản, vận chuyển và đưa sản phẩm ra thị trường cũng góp phần định hình hệ thống thực phẩm trong tương lai.
Trong bối cảnh đó, truy xuất nguồn gốc có ý nghĩa ở cả góc độ quản lý lẫn tiêu dùng. Khi thông tin về hành trình sản phẩm được ghi nhận đầy đủ, các bên trong chuỗi cung ứng có thêm cơ sở để kiểm soát quy trình và xác định trách nhiệm khi cần thiết.
Tại Liên minh châu Âu (EU), hoạt động sản xuất và phân phối thịt gia cầm được điều chỉnh bởi hệ thống quy định chung áp dụng trên toàn khối. Các yêu cầu bao gồm vệ sinh an toàn thực phẩm, sức khỏe và phúc lợi động vật, giám sát thú y và khả năng truy xuất nguồn gốc.
Theo thông tin từ chiến dịch “Thịt gia cầm châu Âu – Từ nông trại đến bàn ăn của bạn”, doanh nghiệp thực phẩm tại EU phải lưu giữ hồ sơ về các đơn vị cung cấp sản phẩm, nguyên liệu hoặc thành phần, đồng thời ghi nhận những đối tượng tiếp nhận sản phẩm trong quá trình phân phối. Những quy định này tạo cơ sở để theo dõi đường đi của thực phẩm xuyên suốt chuỗi cung ứng.
Điểm đáng chú ý là truy xuất nguồn gốc không chỉ phụ thuộc vào lựa chọn riêng của từng nhà sản xuất mà còn được đặt trong khuôn khổ pháp lý chung của EU. Cách tiếp cận này cho thấy vai trò của quy định thống nhất trong việc duy trì khả năng kiểm soát và minh bạch giữa các công đoạn sản xuất, kinh doanh.
Việc Việt Nam phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc, cùng với những kinh nghiệm quản lý của EU, phản ánh xu hướng chú trọng hơn đến thông tin xuất xứ và tiêu chuẩn sản xuất thực phẩm.
Thông qua chiến dịch được đồng tài trợ bởi EU, các quy trình sản xuất thịt gia cầm châu Âu đang được giới thiệu tới người tiêu dùng và giới chuyên môn tại Việt Nam, tập trung vào an toàn thực phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc và xuất xứ sản phẩm.
Trong dài hạn, minh bạch thông tin chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng việc tuân thủ quy định, kiểm soát chất lượng và thực hiện trách nhiệm của các bên trong chuỗi cung ứng. Đây cũng là cơ sở để người tiêu dùng có thêm thông tin khi lựa chọn thực phẩm, hướng tới những bữa ăn an toàn và có nguồn gốc rõ ràng.
