Trong kỷ nguyên AI, doanh nghiệp không chỉ cần đào tạo nhân sự mà phải xây dựng năng lực học hỏi liên tục. Học đúng, ứng dụng nhanh và tạo ra kết quả thực tế đang trở thành lợi thế cạnh tranh mới.
Sáng 8/10, tại Nhà hát VOH, Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM, hội thảo “Xây dựng doanh nghiệp học tập trong thành phố học tập: Học nhanh hơn sự thay đổi” đặt ra một vấn đề ngày càng rõ đối với cộng đồng doanh nghiệp: học như thế nào để không bị bỏ lại phía sau trong một thị trường liên tục biến động.
Một trong những điểm được các diễn giả nhấn mạnh là doanh nghiệp cần thay đổi cách nhìn về đào tạo. Việc nhân viên tham gia nhiều khóa học, hoàn thành bài kiểm tra hay đăng nhập thường xuyên vào nền tảng học tập chưa đủ để chứng minh một tổ chức thực sự biết học.
Theo các chuyên gia, điểm xuất phát phải là chiến lược kinh doanh. Doanh nghiệp cần xác định trong 3-5 năm tới muốn đạt mục tiêu gì, những năng lực nào sẽ trở nên quan trọng, đội ngũ hiện tại đang thiếu gì, từ đó mới lựa chọn giải pháp phù hợp như tuyển người mới, đào tạo lại, nâng cao kỹ năng, thuê chuyên gia hoặc hợp tác bên ngoài.
Cách tiếp cận này giúp hoạt động học tập thoát khỏi tình trạng tách rời công việc. Một chương trình đào tạo chỉ thực sự có giá trị khi kiến thức mới được đưa vào dự án, quy trình và quyết định hằng ngày, qua đó tạo ra thay đổi có thể quan sát và đo lường.
Tại hội thảo, bà Tiêu Yến Trinh, Tổng Giám đốc TalentNet, cho rằng thị trường lao động đang ngày càng coi kỹ năng như một dạng “đơn vị tiền tệ”. Khi doanh nghiệp chuyển từ quản trị theo chức danh sang chú trọng năng lực, việc xác định đúng kỹ năng cần thiết cho từng công việc và đối chiếu với năng lực thực tế của nhân sự sẽ trở thành yếu tố quan trọng.
Trong khi đó, bà Vưu Lệ Quyên, Tổng Giám đốc Biti’s, chia sẻ mô hình phát triển nhân sự lấy người học làm trung tâm. Mỗi nhân viên được xây dựng kế hoạch phát triển cá nhân, có sự trao đổi với quản lý và kết hợp nhiều hình thức học tập. Trong đó, khoảng 70% đến từ trải nghiệm thực tế trong công việc, 20% từ đồng nghiệp, huấn luyện và cố vấn, còn 10% đến từ đào tạo chính thức.
Cách làm này cho thấy học tập không nhất thiết phải diễn ra trong lớp học. Một dự án mới, một lần giải quyết vấn đề, hoạt động chia sẻ giữa đồng nghiệp hay quá trình phản hồi sau công việc đều có thể trở thành “lớp học” nếu doanh nghiệp biết tổ chức và khai thác.
Ở góc độ ngân hàng, ông Nguyễn Khắc Nguyện, Phó Tổng Giám đốc ACB, lưu ý doanh nghiệp cũng cần tránh đồng nhất hoạt động học tập với các chỉ số bề nổi. Có tài khoản trên nền tảng đào tạo, hoàn thành khóa học hay tăng ngân sách đào tạo không đồng nghĩa năng lực của nhân viên đã được cải thiện.
Thay vào đó, doanh nghiệp cần quan sát sự thay đổi về hành vi, năng lực thực thi và kết quả công việc. Những mô hình mới có thể được thử nghiệm trên nhóm nhỏ, đánh giá hiệu quả rồi mới mở rộng. Bản thân hệ thống vận hành cũng phải liên tục học hỏi và điều chỉnh.
Điều này đặc biệt quan trọng khi doanh nghiệp triển khai công nghệ và AI. Một hệ thống mới được đưa vào vận hành chưa đồng nghĩa tổ chức đã chuyển đổi. Công nghệ chỉ tạo ra giá trị khi đi cùng thay đổi về quy trình, dữ liệu, cơ cấu đội ngũ, năng lực và tư duy của con người.
Từ góc nhìn rộng hơn, hội thảo cho rằng xây dựng thành phố học tập không thể chỉ dựa vào trường học. Người trưởng thành dành phần lớn thời gian trong doanh nghiệp, vì vậy nơi làm việc phải trở thành một không gian học tập thường xuyên. Khi doanh nghiệp biết học, người lao động có thêm cơ hội cập nhật kỹ năng; khi nhiều doanh nghiệp cùng học và chia sẻ kinh nghiệm, một hệ sinh thái học tập có thể hình thành.
Đây cũng là nền tảng của mô hình ba tầng được đặt ra tại hội thảo: doanh nhân học tập, doanh nghiệp học tập và cộng đồng doanh nghiệp học tập. Trong đó, người lãnh đạo phải là người học trước, doanh nghiệp biến học tập thành một phần của hệ điều hành, còn cộng đồng doanh nghiệp có trách nhiệm chia sẻ và nhân rộng những mô hình hiệu quả.
Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách cạnh tranh có thể không nằm ở việc doanh nghiệp nào sở hữu công nghệ mới nhất, mà ở việc tổ chức nào có khả năng thích nghi nhanh hơn. Vì thế, câu hỏi quan trọng không còn là doanh nghiệp đã đào tạo bao nhiêu người, mà là sau mỗi lần học, tổ chức đã thay đổi được điều gì.
Ngọc Thương
