Có những cuộc đua được nhớ bởi thành tích, có những cuộc đua được nhắc đến bởi kỷ lục, nhưng cũng có những cuộc đua để lại dấu ấn bởi thành phố mà người ta đã chạy qua. Giải Marathon Quốc tế Hà Nội Techcombank Mùa thứ 5, diễn ra ngày 4/10, đang hướng đến một giá trị như thế: biến đường chạy thành hành trình khám phá Hà Nội, nơi thể thao gặp gỡ lịch sử, văn hóa và nhịp sống đương đại.
Sau 5 mùa giải, cuộc đua đã không còn đơn thuần là một sự kiện dành cho những người yêu chạy bộ. Với khoảng 14.000 vận động viên trong nước và quốc tế dự kiến tham gia, giải đang từng bước trở thành một lát cắt của đời sống thể thao Hà Nội, đồng thời mở ra một cách tiếp cận khác với thành phố: không phải từ những chuyến xe du lịch, mà từ chính đôi chân của người chạy.
Điểm đặc biệt của mùa giải năm nay nằm ở cung đường. Các vận động viên sẽ đi qua 37 địa danh, công trình mang dấu ấn lịch sử, văn hóa của Thủ đô. Những con phố cũ, các công trình kiến trúc, những khu vực mang dáng dấp của Hà Nội hôm qua và hôm nay nối tiếp nhau trên đường chạy.
Với một marathon, từng kilomet vốn là phép thử của sức bền. Nhưng tại Hà Nội, từng kilomet còn có thể là một câu chuyện. Người chạy có thể bắt gặp một công trình đã tồn tại qua nhiều thế hệ, đi qua một con phố mang trong mình ký ức của thành phố rồi lại nhanh chóng chuyển sang những không gian đô thị hiện đại. Chính sự đan xen ấy tạo nên một đường chạy không chỉ có khoảng cách mà còn có chiều sâu văn hóa.
Khuê Văn Các tiếp tục xuất hiện trên BIB và nhiều vật phẩm của giải. Hình ảnh biểu tượng của Văn Miếu – Quốc Tử Giám trở thành một điểm nhấn nhận diện, đồng thời gợi nhắc về truyền thống hiếu học, những giá trị văn hóa đã trở thành một phần căn tính của Hà Nội.
Nếu đường chạy là nơi các vận động viên trực tiếp trải nghiệm thành phố, triển lãm “Một Hà Nội. Triệu bước tiến” lại là cách cuộc đua kể câu chuyện ấy với công chúng. Diễn ra từ ngày 26/9 đến 18/10 tại khu vực Hồ Gươm, triển lãm lấy cảm hứng từ chính cung đường marathon, giới thiệu những hình ảnh về Hà Nội qua góc nhìn của các runner và nhiếp ảnh gia trong nước, quốc tế.
Ở đó, những bước chân trên đường chạy được nhìn như một cách ghi lại thành phố. Hà Nội hiện lên qua những khoảnh khắc rất đời thường: một góc phố, một công trình, một dòng người hay hình ảnh vận động viên vượt qua giới hạn của chính mình. Thể thao, vì thế, không đứng bên ngoài đời sống văn hóa mà trở thành một phương thức quan sát và kể chuyện về thành phố.
Ông Phạm Xuân Tài, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, cho rằng việc kết hợp thể thao với các giá trị văn hóa, lịch sử của Thủ đô tạo thêm cơ hội để quảng bá hình ảnh Hà Nội tới cộng đồng trong nước và quốc tế. Thành phố cũng chuẩn bị các điều kiện về hạ tầng, an ninh và y tế để phục vụ tuần lễ sự kiện.
Một điểm mới của mùa giải là sự xuất hiện của SEV RunConcierge, trợ lý kỹ thuật số ứng dụng AI trên nền tảng Neurun. Công nghệ này hỗ trợ vận động viên tra cứu thông tin giải, hướng dẫn đường chạy và gợi ý các địa điểm du lịch, văn hóa, ẩm thực tại Hà Nội.
Điều đó cho thấy một cuộc marathon hiện đại không chỉ bắt đầu từ thời điểm hiệu lệnh xuất phát vang lên và kết thúc khi người chạy qua vạch đích. Trải nghiệm của vận động viên được mở rộng thành một hành trình dài hơn, trong đó cuộc đua trở thành một phần của chuyến đi khám phá thành phố.
Không gian Làng Marathon cũng được mở rộng để phục vụ khoảng 14.000 vận động viên. Tại đây, ngoài việc nhận race kit, người tham gia có thể trải nghiệm nhiều hoạt động tương tác. Trang phục thi đấu chính thức mùa này do adidas cung cấp, sử dụng chất liệu 100% recycled polyester, hướng tới sự nhẹ, thoáng khí và thuận tiện cho vận động viên.
Ở một góc khác của cuộc đua là những runner nhí. KIDS RUN, diễn ra ngày 3/10 tại Vinhomes Riverside, Long Biên, dành cho trẻ em từ 5 đến 14 tuổi với hai cự ly 1,5km và 3km. Những bước chạy đầu đời ấy có thể chưa tạo nên những kỷ lục, nhưng lại mang ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành tình yêu thể thao và tinh thần vượt qua giới hạn.
Với các vận động viên chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm, mùa giải thứ 5 tiếp tục đặt trọng tâm vào yếu tố chuyên môn. Đường chạy được chứng nhận bởi Hiệp hội Marathon và Chạy đường dài Quốc tế (AIMS) cùng Liên đoàn Điền kinh Việt Nam năm thứ 5 liên tiếp. Thành tích tại giải đáp ứng điều kiện đăng ký các giải thuộc hệ thống Abbott World Marathon Majors và được xem xét khi xác lập kỷ lục quốc gia theo quy định hiện hành.
Đáng chú ý là Giải thưởng Phá Kỷ lục Quốc gia ở cự ly 42,195km trị giá 400 triệu đồng dành cho vận động viên nam và nữ Việt Nam phá kỷ lục quốc gia hiện hành. Phần thưởng này tạo thêm một đích đến đặc biệt cho cuộc đua: không chỉ hoàn thành marathon mà còn hướng tới việc viết lại những giới hạn của chính marathon Việt Nam.
Trong cộng đồng runner, Đoàn tàu SUB3 tiếp tục kết nối những vận động viên đặt mục tiêu hoàn thành marathon dưới 3 giờ. Đây là một hình ảnh khá đẹp của chạy bộ hiện đại: thành tích cá nhân vẫn quan trọng, nhưng hành trình chinh phục thành tích ấy không nhất thiết phải diễn ra một mình.
Tinh thần cộng đồng còn được thể hiện qua giải chạy trực tuyến “Bước chạy vì Tương lai Trẻ em Việt”. Chương trình đã gây quỹ 5 tỷ đồng sau 11 ngày phát động, thu hút gần 32.000 người tham gia. Con số ấy cho thấy chạy bộ đang vượt ra ngoài ý nghĩa của một môn thể thao cá nhân để trở thành một hoạt động có khả năng kết nối và tạo ra những giá trị xã hội.
Bà Anh Võ, Tổng giám đốc Sunrise Events Vietnam, cho rằng những marathon danh tiếng trên thế giới thường gắn liền với thành phố đăng cai. Với Giải Marathon Quốc tế Hà Nội Techcombank, mục tiêu cũng là tạo nên mối liên kết tương tự, để vận động viên khi nhớ về cuộc đua sẽ nhớ cả những con phố, di sản, con người và nguồn năng lượng của Hà Nội.
Ngày 2/10, tuần lễ sự kiện bắt đầu với lễ khai mạc và họp báo. Ngày 3/10 là KIDS RUN, trước khi các cự ly chính thức tranh tài ngày 4/10.
Sau 5 mùa giải, điều mà Marathon Quốc tế Hà Nội Techcombank đang tìm kiếm có lẽ không chỉ là một vị trí trong lịch thi đấu marathon Việt Nam. Đó là một bản sắc. Một cuộc đua đủ chuyên nghiệp để chinh phục những người chạy vì thành tích, nhưng cũng đủ giàu câu chuyện để níu lại ký ức của những người lần đầu đặt chân đến Hà Nội.
Bởi sau cùng, marathon là cuộc đua với đồng hồ, nhưng cũng là cuộc hành trình với chính mình. Và trên những con đường Hà Nội, mỗi bước chạy còn có thể là một cách để người ta gặp một thành phố – vừa cổ kính, vừa hiện đại, vừa quen thuộc, vừa luôn có điều mới mẻ để khám phá.
Ngọc Thương
