AI đang mở ra hướng phát triển mới cho ngành ngân hàng, từ cá nhân hóa dịch vụ, quản trị rủi ro đến mở rộng tài chính toàn diện. Tại Diễn đàn Ngân hàng Bán lẻ Việt Nam 2026, các chuyên gia nhấn mạnh vai trò của dữ liệu, hạ tầng số và an ninh mạng trong quá trình tái định hình hệ sinh thái tài chính.
Ngày 30/9, tại TP.HCM, Diễn đàn Ngân hàng Bán lẻ Việt Nam 2026 (Vietnam Retail Banking Forum 2026) diễn ra với chủ đề “Ngân hàng tương lai cùng AI: Tái định hình dịch vụ và hệ sinh thái tài chính”. Sự kiện do Tập đoàn Dữ liệu Quốc tế IDG phối hợp cùng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM (HIDS), Trường Đại học Kinh tế – Luật (UEL), Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) và Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA) tổ chức.
Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh ngành tài chính – ngân hàng bước vào giai đoạn phát triển mới, khi trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các nền tảng số ngày càng tham gia sâu vào hoạt động kinh doanh. Nếu giai đoạn trước tập trung mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, trọng tâm hiện nay đang chuyển sang tái định hình sản phẩm, phương thức vận hành và xây dựng hệ sinh thái tài chính thông minh.
Tại phiên khai mạc, ông Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, cùng ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2, và ông Lê Thanh Tâm, Tổng Giám đốc IDG Việt Nam, đã có những chia sẻ về định hướng phát triển ngành ngân hàng và mục tiêu của diễn đàn.
Một trong những nội dung xuyên suốt chương trình là vai trò của khoa học công nghệ trong xây dựng trung tâm tài chính số hóa, đặc biệt tại TP.HCM. Theo các chủ đề được đưa ra thảo luận, việc tối ưu dữ liệu đô thị, phát triển ngân hàng mở (Open Banking) và triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Regulatory Sandbox) được xem là những yếu tố quan trọng để hình thành môi trường tài chính có khả năng kết nối và đổi mới.
Tại phiên báo cáo chính, ông Võ Minh Thành, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, trình bày về phát triển khoa học công nghệ nhằm hỗ trợ hiện thực hóa trung tâm tài chính số hóa IFC và dịch vụ ngân hàng. Trong khi đó, ông Chu Khánh Lân, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đề cập vai trò của chuyển đổi số như một đòn bẩy thúc đẩy tài chính toàn diện.
Những nội dung này phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận chuyển đổi số của ngành ngân hàng. Công nghệ không còn giới hạn ở việc đưa giao dịch lên môi trường trực tuyến hay tự động hóa một số quy trình, mà đang hướng đến khả năng khai thác dữ liệu để hỗ trợ ra quyết định, nhận diện nhu cầu và phát triển dịch vụ theo từng nhóm khách hàng.
Trong mô hình đó, chất lượng dữ liệu có ý nghĩa quyết định. Dữ liệu phân tán, thiếu đồng bộ hoặc chưa được chuẩn hóa có thể hạn chế hiệu quả của các hệ thống AI, đồng thời gây khó khăn cho việc kết nối thông tin giữa ngân hàng và các nền tảng dịch vụ khác.
Bởi vậy, tham luận của bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM, về đồng bộ hạ tầng dữ liệu đô thị và định danh liên thông đã đặt ra một vấn đề quan trọng: xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung để thúc đẩy hệ sinh thái ngân hàng trong tương lai.
Khi dữ liệu được kết nối hiệu quả, ngân hàng có thêm cơ sở để đánh giá khách hàng, phát triển sản phẩm phù hợp và nâng cao khả năng phát hiện giao dịch bất thường. Đây cũng là tiền đề để các ứng dụng AI tiến xa hơn, từ hỗ trợ chăm sóc khách hàng đến phân tích, dự báo và tự động hóa quy trình nghiệp vụ.
Tuy nhiên, cùng với cơ hội là yêu cầu kiểm soát rủi ro. Đặc thù của lĩnh vực tài chính khiến mọi ứng dụng công nghệ đều phải đặt trong khuôn khổ quản trị chặt chẽ, bảo đảm an toàn thông tin, quyền riêng tư và trách nhiệm trong quá trình ra quyết định.
Một trọng tâm khác của diễn đàn là ứng dụng dữ liệu thay thế và mô hình phân tích tiên báo trong tín dụng bán lẻ. Chuyên đề “Định lượng rủi ro tín dụng bán lẻ kỷ nguyên số: Từ dữ liệu thay thế đến mô hình phân tích tiên báo” quy tụ đại diện Ngân hàng Nhà nước, Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), các ngân hàng và doanh nghiệp phân tích dữ liệu.
Các phiên thảo luận tập trung vào phương thức tiếp cận dữ liệu mới, khả năng định lượng rủi ro và ứng dụng mô hình phân tích hiện đại trong hoạt động cấp tín dụng. Thay vì chỉ dựa vào những thông tin truyền thống, ngân hàng có thể khai thác thêm các nguồn dữ liệu phù hợp để hiểu rõ hơn về khách hàng, từ đó hỗ trợ đánh giá khả năng trả nợ và quản trị danh mục cho vay.
Song song đó, chuyên đề về cân bằng giữa trải nghiệm và bảo mật đi sâu vào bài toán gian lận định danh trong hệ sinh thái ngân hàng bán lẻ. Các chuyên gia từ EY Việt Nam, PwC Việt Nam, các ngân hàng và đơn vị công nghệ trao đổi về yêu cầu bảo vệ khách hàng trong bối cảnh giao dịch số ngày càng phổ biến.
Đây là thách thức đáng chú ý khi ngân hàng phải đồng thời đáp ứng hai mục tiêu: đơn giản hóa quy trình để nâng cao trải nghiệm người dùng và tăng cường xác thực nhằm hạn chế gian lận. Việc ứng dụng AI trong phát hiện hành vi bất thường có thể hỗ trợ quá trình này, nhưng cần đi kèm cơ chế giám sát và kiểm soát phù hợp.
Bên cạnh công nghệ, phát triển bền vững cũng là chủ đề được đề cập tại diễn đàn. Bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Phó Tổng Giám đốc MSB, trình bày về tích hợp các nguyên tắc phát triển bền vững vào sản phẩm ngân hàng bán lẻ, đầu tư và tín dụng. Ông Trần Hoài Phương, Phó Tổng Giám đốc HDBank, chia sẻ về tín dụng xanh và ESG trong phân bổ vốn, kiểm soát rủi ro môi trường và hướng đến mục tiêu Net Zero.
Trong bối cảnh các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị ngày càng được quan tâm, dữ liệu và công nghệ có thể hỗ trợ ngân hàng đánh giá dự án, theo dõi dòng vốn và tích hợp yếu tố bền vững vào hoạt động tín dụng. Đây cũng là hướng tiếp cận được thảo luận cùng mục tiêu mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, người dân và các lĩnh vực kinh tế cần nguồn vốn.
Diễn đàn còn có triển lãm công nghệ ngân hàng bán lẻ, giới thiệu các giải pháp AI, Big Data, tự động hóa, nền tảng chuyển đổi số và bảo mật thế hệ mới. Vòng chung kết cuộc thi Fintech: Attacker 2026, do UEL phối hợp cùng IDG Việt Nam tổ chức, cũng tạo không gian để sinh viên từ nhiều trường đại học trình bày các ý tưởng công nghệ tài chính.
|
Ngọc Thương
