Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu khẩn trương hoàn thiện phương án sắp xếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, nhưng nhấn mạnh việc tổ chức lại phải thận trọng, hướng tới gắn đào tạo với nhu cầu nhân lực của thị trường lao động.
Sáng 22/9, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về tình hình, tiến độ triển khai sắp xếp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh việc tổ chức lại mạng lưới giáo dục nghề nghiệp đang được các bộ, ngành và địa phương đẩy nhanh, với yêu cầu hoàn thành nhiều phần việc quan trọng trước ngày 1/10.
Theo báo cáo được tổng hợp bởi Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến ngày 31/7/2026, cả nước có 313 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, gồm 93 cơ sở thuộc các bộ, ngành và cơ quan Trung ương và 220 cơ sở thuộc địa phương.
Đến ngày 18/9, số lượng này còn 281 cơ sở, trong đó 90 cơ sở thuộc bộ, ngành, cơ quan Trung ương và 191 cơ sở thuộc địa phương. Như vậy, sau quá trình sắp xếp bước đầu, toàn quốc đã giảm 33 cơ sở, tương đương khoảng 10,5% so với cuối tháng 7.
Theo phương án đang được triển khai, dự kiến đến ngày 1/10 sẽ giữ lại 23 trường cao đẳng trực thuộc các bộ, ngành; chuyển 19 trường cao đẳng, trung cấp về địa phương quản lý, đồng thời tiếp tục sắp xếp để giảm 58 cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại địa phương.
Việc tổ chức lại mạng lưới được đặt trong yêu cầu rộng hơn là nâng cao hiệu quả của hệ thống đào tạo nghề. Theo định hướng của Chính phủ, việc giảm số lượng đầu mối không phải là mục tiêu cuối cùng. Điều quan trọng là sau sắp xếp, các cơ sở phải có khả năng đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhân lực của nền kinh tế, từ số lượng lao động đến trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng nghề.
Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đánh giá việc sắp xếp, tổ chức lại và chuyển giao các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang được triển khai tích cực. Một số bộ, ngành đã chủ động xây dựng, điều chỉnh phương án và bước đầu phối hợp với địa phương; một số địa phương cũng đã hoàn tất thủ tục sáp nhập các cơ sở.
Tuy nhiên, quá trình này vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục xử lý. Tiêu chí xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc lĩnh vực đặc thù chưa hoàn thiện; dự báo nhu cầu nguồn nhân lực quốc gia và nhu cầu thị trường lao động trong một số lĩnh vực trọng yếu chưa hoàn thành theo tiến độ. Việc chuyển giao một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp từ bộ, ngành về địa phương cũng chưa đạt được sự thống nhất.
Trước thực tế này, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện nguyên tắc, tiêu chí xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cơ sở giáo dục đại học công lập thuộc lĩnh vực đặc thù. Đồng thời, tập trung thẩm định, xử lý dứt điểm hồ sơ đề án sáp nhập, giải thể các trường cao đẳng thuộc bộ, ngành và địa phương theo thẩm quyền, bảo đảm hoàn thành trước ngày 1/10.
Đối với các bộ, cơ quan ngang bộ đang quản lý cơ sở giáo dục nghề nghiệp, phương án đối với từng cơ sở phải được xác định rõ. Các lựa chọn gồm giữ nguyên, sáp nhập, tổ chức lại, giải thể hoặc chuyển giao cho địa phương quản lý. Hồ sơ sáp nhập, giải thể trường cao đẳng phải được hoàn thiện để gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo thẩm định. Với các cơ sở chuyển giao về địa phương, hồ sơ sẽ được gửi Bộ Nội vụ thẩm định trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Một yêu cầu khác được đặt ra là xử lý các vấn đề về tổ chức, nhân sự, tài chính và tài sản sau sắp xếp. Bộ Tài chính được giao hướng dẫn việc xử lý tài sản, tài chính, tài sản công và kinh phí chuyển tiếp, với yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn lực, hạn chế thất thoát, lãng phí.
Ở cấp địa phương, UBND các tỉnh, thành phố phải khẩn trương báo cáo dự kiến mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập sau sắp xếp, xác định rõ cơ sở giữ nguyên, sáp nhập, tổ chức lại, giải thể và những cơ sở tiếp nhận từ bộ, ngành.
Việc chuyển giao không chỉ dừng ở thủ tục hành chính mà còn phải tính đến phương án tổ chức, quản lý và hoạt động của các cơ sở sau khi tiếp nhận. Chính phủ yêu cầu bảo đảm hoạt động đào tạo được duy trì bình thường, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực kỹ thuật và lao động có kỹ năng ngày càng gắn chặt với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, việc tổ chức lại hệ thống giáo dục nghề nghiệp đặt ra yêu cầu không chỉ về quy mô mà còn về chất lượng. Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng xác định định hướng cải cách, hiện đại hóa giáo dục nghề nghiệp, sắp xếp và tổ chức lại các cơ sở hiện có theo hướng tinh gọn, hiệu quả, đạt chuẩn; đồng thời thúc đẩy liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp.
Theo tinh thần được Phó Thủ tướng nhấn mạnh, sắp xếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần được thực hiện nhanh nhưng phải chắc chắn, tránh cách làm cơ học. Hiệu quả cuối cùng của quá trình này sẽ được thể hiện ở khả năng sử dụng tốt hơn nguồn lực công, nâng chất lượng đào tạo và tạo ra nguồn nhân lực phù hợp hơn với yêu cầu của thị trường lao động.
Kim Ngọc
