TP.HCM sẽ đưa 81 bác sĩ từ các bệnh viện tuyến trên về công tác tại 37 trạm y tế xã, phường ngay trong tháng 10, đồng thời hỗ trợ 100% phần đồng chi trả bảo hiểm y tế cho một số nhóm bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn 5. Hai chính sách được kỳ vọng tăng năng lực y tế cơ sở và giảm áp lực chi phí điều trị cho người dân khó khăn.
HĐND TP.HCM vừa thông qua một loạt chính sách liên quan đến y tế tại kỳ họp thường lệ thứ 5, trong đó đáng chú ý là việc tăng cường nhân lực chuyên môn cho các trạm y tế và hỗ trợ chi phí điều trị cho bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn 5.
Điểm đáng chú ý của phương án mới không chỉ nằm ở việc bổ sung bác sĩ cho tuyến cơ sở, mà còn xây dựng cơ chế kết nối giữa trạm y tế và bệnh viện tuyến trên. Theo đó, bác sĩ được luân phiên về địa phương vừa trực tiếp khám, chữa bệnh, vừa chuyển giao chuyên môn để nâng cao khả năng xử lý bệnh ngay tại cơ sở.
Theo Sở Y tế TP.HCM, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố ghi nhận 168 trạm y tế có nhu cầu bổ sung nhân lực, với tổng nhu cầu lên tới 1.146 lượt bác sĩ thuộc nhiều chuyên khoa.
Tuy nhiên, việc điều động nhân sự sẽ không thực hiện dàn trải. Ngay trong tháng 10, đợt đầu tiên dự kiến đưa 81 bác sĩ từ 41 bệnh viện tuyến trên và trung tâm y tế đến 37 trạm y tế xã, phường.
Lực lượng này gồm nhiều chuyên khoa nhằm đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh đa dạng tại địa phương. Trong đó có 24 bác sĩ đa khoa, 18 bác sĩ nội khoa, 9 bác sĩ nhi khoa, 8 bác sĩ sản khoa, 7 bác sĩ y học cổ truyền cùng các bác sĩ chuyên khoa mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt và da liễu.
Việc đưa bác sĩ bệnh viện về trạm y tế được đặt trong một mô hình rộng hơn thay vì chỉ giải quyết tình trạng thiếu người. Bác sĩ luân phiên sẽ tham gia khám chữa bệnh, đồng thời hướng dẫn nhân viên y tế tại chỗ, chuyển giao kỹ thuật và chuẩn hóa quy trình chuyên môn.
Để bảo đảm chất lượng, các bác sĩ được lựa chọn phải đáp ứng yêu cầu về kinh nghiệm, trong đó có tiêu chí từ 3 năm công tác trở lên hoặc thuộc diện quy hoạch chức danh lãnh đạo. Trong quá trình làm việc, bệnh viện tuyến trên vẫn đóng vai trò hậu phương chuyên môn thông qua hội chẩn từ xa và tiếp nhận người bệnh khi tình trạng vượt quá khả năng điều trị tại cơ sở.
Chính sách hỗ trợ tài chính cũng được TP.HCM đưa ra nhằm tạo điều kiện để nhân viên y tế yên tâm làm việc tại tuyến cơ sở. Theo nghị quyết được thông qua, chính sách luân phiên có thời hạn từ ngày 1/10/2026 đến hết năm 2030.
Mức hỗ trợ được xây dựng theo trình độ, chức danh và địa bàn công tác. Với một số bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, mức hỗ trợ có thể lên tới 20 triệu đồng/tháng; bác sĩ chuyên khoa I, bác sĩ nội trú hoặc bác sĩ chuyên khoa được áp dụng mức thấp hơn. Trường hợp làm việc tại các địa bàn đặc thù, mức hỗ trợ có thể cao hơn, trong đó Côn Đảo được áp dụng mức tối đa 30 triệu đồng/tháng, xã đảo Thạnh An 24 triệu đồng/tháng.
Cùng với bài toán nhân lực, TP.HCM cũng triển khai một chính sách an sinh trực tiếp hướng đến nhóm người bệnh có nhu cầu điều trị kéo dài và chi phí lớn.
Theo nghị quyết được HĐND thành phố thông qua, người bệnh suy thận mạn giai đoạn 5 thuộc một số nhóm khó khăn sẽ được ngân sách hỗ trợ 100% phần chi phí cùng chi trả bảo hiểm y tế đối với chạy thận nhân tạo thường quy và lọc màng bụng chu kỳ.
Nhóm được hỗ trợ gồm trẻ từ đủ 6 tuổi đến dưới 16 tuổi, người thuộc hộ mới thoát nghèo trong thời gian 36 tháng kể từ khi được công nhận thoát nghèo và người từ đủ 60 tuổi có hoàn cảnh khó khăn theo quy định. Dự kiến có gần 700 bệnh nhân thuộc diện này, với tổng kinh phí khoảng 10,5 tỷ đồng mỗi năm.
Đối với người bệnh suy thận giai đoạn cuối, điều trị thay thế thận không phải là một liệu trình ngắn hạn. Chạy thận nhân tạo thường phải thực hiện nhiều lần mỗi tuần và kéo dài lâu dài. Vì vậy, ngay cả khi bảo hiểm y tế đã chi trả phần lớn chi phí, khoản đồng chi trả vẫn có thể trở thành gánh nặng đối với những gia đình có thu nhập thấp, người cao tuổi hoặc trẻ em mắc bệnh.
Trước đó, Sở Y tế TP.HCM từng đề xuất hỗ trợ phần đồng chi trả cho phạm vi người bệnh rộng hơn. Theo phương án được đưa ra hồi giữa năm, thành phố có hơn 9.000 bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối, với nhu cầu điều trị thường xuyên tại hệ thống cơ sở lọc thận.
Chính sách được HĐND thành phố thông qua lần này tập trung vào các nhóm dễ gặp khó khăn về tài chính, qua đó ưu tiên nguồn lực ngân sách cho những người có nguy cơ chịu tác động lớn nhất từ chi phí điều trị kéo dài.
Ở góc độ tổ chức hệ thống, hai chính sách mới cùng hướng đến một mục tiêu: đưa nguồn lực y tế đến gần người dân hơn. Nếu việc hỗ trợ chi phí giúp người bệnh duy trì điều trị, thì việc tăng cường bác sĩ và chuyển giao kỹ thuật cho trạm y tế nhằm nâng khả năng chăm sóc sức khỏe ngay tại địa bàn.
Mô hình này cũng đang được triển khai tại những địa bàn xa trung tâm. Theo Sở Y tế, hoạt động chạy thận nhân tạo đã được vận hành tại xã Cần Giờ và đặc khu Côn Đảo với sự hỗ trợ chuyên môn trực tiếp từ các bệnh viện tuyến cuối. Một số trường hợp bệnh phức tạp trước đây phải chuyển vào đất liền có thể được xử lý tại chỗ, qua đó giảm thời gian và chi phí đi lại cho người bệnh.
Việc đưa bác sĩ bệnh viện về trạm y tế vì thế không chỉ nhằm giải quyết thiếu nhân lực trước mắt. Khi kết hợp với đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, hội chẩn từ xa và cơ chế hỗ trợ tài chính, thành phố hướng đến việc hình thành mạng lưới y tế cơ sở có khả năng xử lý nhiều nhu cầu khám chữa bệnh hơn ngay tại nơi người dân sinh sống.
Trong khi đó, chính sách hỗ trợ chi phí chạy thận tạo thêm một lớp bảo vệ cho những bệnh nhân phải điều trị dài ngày. Đây là nhóm mà việc duy trì điều trị liên tục có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đồng thời cũng là nhóm dễ chịu tác động từ gánh nặng tài chính.
Từ tháng 10, đợt điều động đầu tiên với 81 bác sĩ sẽ bắt đầu được triển khai. Cùng với chính sách hỗ trợ người bệnh, đây được xem là bước cụ thể hóa định hướng củng cố y tế cơ sở và tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân TP.HCM.
Phong Thanh
